40-dagentijd-muziek: Van Dik Hout en Liszt 

Vaak gaat ons verdriet over verlies. Verlies van een droom, van een ideaal of verlies van een dierbare of verlies van gezondheid of verlies van een vriendschap. In dat verdriet voel je je vaak eenzaam en ongezien omdat de wereld om je heen, zeker na een tijdje, gewoon weer verder gaat. En vaak heb je geen woorden voor dit alles en voel je je afgesneden van anderen en heb je juist behoefte aan de nabijheid van een ander. Dat universele gevoel past goed in deze Stille Week, waarin Jezus zich eenzaam voelt in zijn angst en pijn en daarmee verbonden is met het leed van alle mensen. Maar ook Judas’ pijn en verdriet van een verloren ideaal en het verdriet van Petrus over zijn verraad zijn kanten in het paasverhaal die passen bij deze week. 

De band Van Dik Hout scoorde met ‘Stil in mij’ een grote hit in de jaren negentig en het is nog steeds een bekend nummer. Dat snap ik wel. De schrijver spreekt met zijn verwoording mensen aan die weet hebben van verdriet. En dat geldt voor ons allemaal. 

Kom bij me zitten 
Sla je arm om me heen en houd me stevig vast 
Al die gezichten, bekend maar beleefd of ik een vreemde was 
En vanavond, toont het leven z’n ware gezicht
 
[…] 
Stil in mij, 
Zo stil in mij
  

Franz Liszt: Via Crucis

De lijdensweg of kruisweg van Jezus wordt in kunst in katholieke kerken in detail afgebeeld. Veertien ‘statiën’: veertien momenten – van zijn veroordeling tot zijn dood. De 19e-eeuwse Duitse componist Franz Liszt (geen pruik meer) heeft hier een muzikale weergave van gemaakt: Via Crucis. Liszt was in zijn jongere jaren de eerste internationale muzikale superster: een knappe en verbijsterend goede pianist. Tijdens zijn concerten vielen zelfs mensen flauw van opwinding. Toen hij ouder werd, veranderde zijn stijl volledig. Hij werd heel religieus, liep in een zwart priestergewaad en componeerde muziek die zijn tijd vooruit was. Maar als je goed luistert, hoor je ook een stukje Bach!

Via Crucis, S. 53: Station XII. Jesus stirbt am Kreuze